Tsjechische kubistische bouwkunst.

Matej Blecha; straatlantaarn, 1912-1913

Vanuit het Franse kubisme ontwikkelden de Tsjechische kunstenaars een eigen kubistische stijl. Gelegen in het centrum van Europa hadden de Tsjechische kunstenaars kennis van alle kunststromingen in Rusland (suprematisme), Duitsland (expressionisme), Frankrijk (impressionisme, fauvisme, kubisme) en Italië (futurisme).

In 1911 werd door Emil Filla en Procházka de kunstenaarsgroep Skupina výtvarných umelcu, de groep van beeldende kunstenaars opgericht. Behalve de schilders Vincence Benés, Josef Capek, Václav Spála en beeldhouwer Otto Gutfreund maakten ook ontwerpers, architecten zoals Josef Chochol (1880-1956), Josef Gocár (1880-1945), Pavel Janák (1882-1956) en Vlastislav Hofman (1884-1964), schrijvers, zoals Karel Capek en Frantisek Langer, en kunsthistorici, zoals Václav Stech, deel uit van deze groep.

landhuis in Jicin, 1911

In 1911 schreef Pavel Janák een artikel Het prisma en de piramide waarin hij zijn ideeën over bouwkunst weergaf. In hetzelfde jaar bracht hij ze in praktijk in zijn ontwerp van een landhuis in Jicin, ongeveer 60 kilometers ten noordoosten van Praag. (Het huis lijkt symmetrisch maar is het niet, daar links en rechts ruimtelijk gespiegeld is.) Het ontwerp werd echter gematigder uitgevoerd. De tijd was er nog niet rijp voor. In 1913 ontwierp Janák een huis voor de tandarts Dr. Fárá in Pelhrimov.

Bij de bouwwerken zijn vooral de scherpe lijnen opvallend. Deze bouwwerken, die hoofdzakelijk gebouwd zijn rond 1913, zijn nog steeds te bewonderen in Praag. Het eerste kubistische huis in Praag werd ontworpen door Josef Gocár. Het huis werd bekend onder de naam 'De Zwarte Madonna'. Het gebouw dankte zijn krachtige uitstraling aan de strenge daklijst, de dakkapellen en de erkerachtige ramen. Tot mei 2002 was in het huis op de twee bovenste verdiepingen het Tsjechisch museum gehuisvest. Na een grondige restauratie is het gehele gebouw nu als museum in gebruik.

Naast huizen werden ook straatmeubilair en meubels e.d. ontworpen.

Boeken

.titelschrijverjaarISBN
Czech Cubism
Architecture, Furniture, Decorative Arts, 1910-1925
Alexander von Vegesack
Milena B. Lamarova
19921-878271-66-0
.Cubism in architecture and the applied arts
Bohemia and France, 1910-1914
Ivan Margolius19790-7153-7673-X
Architecture and CubismE. Blau
N.J. Troy
19970-262-02422-5

Overzicht kubistische huizen

gebouwstraatarchitectjaar
Celetná 34, PraagJosef Gocár1912
voorkant Libusina 3, PraagJosef Chochol1912-1913
achterkant Libusina 3, PraagJosef Chochol1912-1913
PelhrimovPavel Janák1913
Neklanova 2, PraagJosef Chochol en Antonin Belada1913
Neklanova 30, PraagJosef Chochol1913-1914
detail Neklanova 30, PraagJosef Chochol1913-1914
detail Neklanova 30, PraagJosef Chochol1913-1914
Rasinovo Nabr 6-10, PraagJosef Chochol1913-1914
Rasinovo Nabrezi 6, PraagJosef Chochol1913-1914
Rasinovo Nabrezi 8, PraagJosef Chochol1913-1914
Rasinovo Nabrezi 10, PraagJosef Chochol1913-1914
Laatste wijziging: 220911