Geschiedenis.

Dankzij de schenking van de Utrechtse jurist F.J.O. Boijmans (1767-1847) aan de stad Rotterdam, onder de voorwaarde dat een passende huisvesting verzorgd werd, kreeg Rotterdam een gemeentelijk museum. Op 3 juli 1849 opende het Museum Boymans op de bovenverdieping van het tegenwoordige Schielandshuis. Van de 1200 schilderijen werden er slechts 406 geschikt geacht voor het museum en van de rest werd een groot deel verkocht. Door een brand in de nacht van 15 op 16 februari 1864 ging tweederde van de schilderijen, de helft van de tekeningen en praktisch alle grafiek en porcelein verloren. In de daarop volgende jaren zorgden niet de gemeente Rotterdam, maar de toenemende welvaart van de haven door de nieuw gegraven Nieuwe Waterweg, voltooid in 1869, voor nieuwe schenkingen.

Tussen 1910 en de Tweede Wereldoorlog kreeg het museum o.a. schenkingen van Dr. E. van Rijckevorsel (1845-1928), J.P. van der Schilden (1851-1925), A.J. Domela Nieuwenhuis (1850-1935), Franz Koenings (1881-1941), D.G. van Beuningen (1877-1955) en W. van der Vorm (1873-1957). Met al deze schenkingen werd de huisvesting een probleem. Met de start van de bouw van een nieuw museum kon men dankzij de nalatenschap van de heer Burger, een legaat in 1916, beginnen in 1928. Op 6 juli 1935 was de opening met de tentoonstelling Vermeer, oorsprong en invloed. Een jaar later gevolgd door Jeroen Bosch en de Noord-Nederlandse Primitieven. Met deze tentoonstellingen werd Boijmans internationaal bekend.

Het Duitse bombardement op 14 mei 1940 had geen gevolgen maar wel een bombardement in 1942. Het gebouw liep enige schade op, maar de kunstwerken bleven gespaard, daar zij op diverse locaties in schuilkelders waren ondergebracht. Na de Tweede Wereldoorlog kreeg het museum opnieuw diverse collecties, o.a. van Dr. J.C.J. Bierens de Haan (1867-1951), Vitale Bloch (1900-1975), Van Beuningen - de Vriese, A.J.G. Verster, W. van der Vorm en D.G. van Beuningen. Als dank voor het verwerven van de collectie, bestaande uit o.a. 189 schilderijen, 30 houtsculpturen en bronzen en 17 tekeningen, voor de prijs van de successierechten werd de naam gewijzigd in Museum Boijmans - van Beuningen.

In 1963 werd de afdeling Moderne Kunst opgericht, die na de uitbreiding in 1972 in het nieuwe gedeelte werd ondergebracht. In 1991 werd de ingang verplaatst en het museum uitgebreid met een paviljoen aan de tuinzijde. Op het ogenblik bezit het museum rond de 120.000 werken, die afkomstig zijn uit vele perioden. Vanaf de middeleeuwen tot het heden, van beeldhouwwerk tot videokunst, van impressionisten tot pop-art is aanwezig.

Laatste uitbreiding.

De laatste uitbreiding is op 10 mei 2003 geopend. De opening van de uitbreiding van het museum en de aansluitende, gerenoveerde ruimte valt samen met de Architectuur Biënnale van Rotterdam. De ingang is opnieuw verplaats en aan de straatkant is een nieuwe aanbouw met veel glas verschenen. Het nieuwe gedeelte is rond de vorige uitbreiding gebouwd. In deze uitbreiding is een betere ruimte voor de hedendaagse kunst, maar ook voor de surrealisten. Nieuw is ook de mogelijkheid om op een touchscreen informatie te krijgen van uiteenlopende kunstwerken. Je kunt je hand als een computermuis gebruiken. Je kunt b.v. slepen en vergroten, maar ook meer informatie opvragen. Ook zijn de kunstwerken van het museum weergegeven in een datawolk, waarin je met behulp van een stuurknop de verzameling kan ontdekken. In eerste instantie voel je een astronaut in het melkwegstelsel opzoek naar de aarde. Het museum ligt op ongeveer 15 minuten lopen van het Rotterdamse Centraal Station.

Zie voor de aanwezige kubistische werken de webpagina Aanwezige kubistische werken in het Museum Boijmans-van Beuningen.