La Section d'Or buiten Frankrijk.

Nederland

Voor het kubisme in Nederland is Theo van Doesburg van belang geweest door zijn inzet voor de tentoonstellingen van La Section d'Or. In het voorjaar van 1920 maakte Theo van Doesburg via Antwerpen, waar hij op 13 februari een lezing hield, en Brussel, waar hij logeerde bij Vantongerloo, een reis naar Parijs, waar hij logeerde bij Piet Mondriaan. Tijdens zijn verblijf in Parijs ontmoette Theo van Doesburg de kunsthandelaar Léonce Rosenberg en de kunstenaars Fernand Léger, Thorwald Hellesen en Leopold Survage. Bovendien hernieuwde hij zijn kennismaking met Alexander Archipenko, Tour Donas, Gino Severini en Miachel Larionov. Met Mondriaan had van Doesburg het uitvoerig over het tweede manifest van De Stijl dat over de literatuur zou gaan. Dit verscheen in het aprilnummer van het tijdschrift De Stijl.

Ontwerp Theo van Doesburg, 1922

Denkelijk via Archipenko en Survage werd van Doesburg betrokken bij de Section d'Or. Van Doesburg werd aangesteld als vertegenwoordiger van deze kunstenaarsvereniging in Nederland met de opdracht om tentoonstellingen te organiseren voor de leden. Hij slaagde daar goed in want er werden in 1920 vier tentoonstellingen gehouden. Het nevenstaande affiche-ontwerp van Theo van Doesburg is niet uitgevoerd.

  • Rotterdam

    Van 20 juni t/m 4 juli 1920 werd bij de Rotterdamsche Kunstkring onder de naam La Section d'Or - Paris een expositie gehouden. De 450 bezoekers zagen werken van: Angiboult (=Hélène d'Oettingen), Archipenko, Buchet, Van Doesburg, Donas, Férat, Gleizes, Gontcharova, Hellesen, Huszàr, Lambert, Larionov, Marcoussis, Mondriaan, Survage, Villon en Wassiliew. Dit waren duidelijk niet allemaal kubisten.

  • Den Haag

    Van 11 juli t/m 1 augustus 1920 werd in de Haagse Kunstkring onder de naam La Section d'Or - Paris een expositie gehouden. De expositie werd door 232 bezoekers gezien.

  • Arnhem

    Onder leiding van Artibus Sacrum werd in augustus en/of september 1920 de tentoonstelling in Arnhem gehouden.

  • Amsterdam

    Léopold Survage, afm.: 92 x 73 cm

    Van 23 oktober t/m 7 november werd in het Stedelijk Museum onder de naam La Section d'Or - Paris een expositie gehouden. Minstens 800 bezoekers zagen de 50 werken van de bij Rotterdam genoemde kunstenaars in twee zalen. In het novembernummer van Het Leven, bladzijde 1412 en 1413, werd een niet zo vriendelijk verslag voorzien van afbeeldingen afgedrukt. Aan gezien de kopie van het Het Leven in de bibliotheek van het Stedelijk niet erg duidelijk is, is het de vraag of het nevenstaande schilderij van Survage uit 1917 te zien was onder de titel Paysage avec poisson. In de catalogus waren uitsluitend de titels weergegeven. Bovendien waren alle titels in het Frans gegeven en vaak algemeen, bv. paysage, nature morte, peinture. Opvallend was dat de vier werken van Marcoussis op glas waren uitgevoerd.

    In de krant Nieuwe Rotterdamsche Courant van maandag 1 november 1920 stond in de rubriek Letteren en Kunst het volgende korte negatieve verslag.
    Men schrijft ons uit Amsterdam: Het Stedelijk Museum bevat op het oogenblik drie tentoonstellingen; .., even onbelangrijk moet de tweede, van 'La Section d'Or' genoemd worden, waar zelfs Mondriaan, die toch wel tot sommigen, - al zijn het ook maar enkelen- van zijn landgenooten spréékt, niet te verstaan is. Mij is het althans niet gelukt, uit zijn groote blokken, in de drie primaire kleuren gehouden, met zwarte en licht-grijze vlakken er tusschen, ook maar eenige schoonheids-aandoening te krijgen. De twee doeken aan het einde der zaal van Gontoharowa geven wel blijk van een decoratieven geest, doch de belangwekkendheid hiervan is niet zóó, dat zij al het gewilde, het ziekelijke, het leelijke, zelfs het onlogische van de andere dingen voor ons vergooit.

    Zie voor de deelnemers en hun werken de webpagina Catalogus Kubisten en neokubisten.

België

In de krant Het Vaderland van donderdag 25 maart 1920 werd in de rubriek Kunst en Letteren medegedeeld dat Theo van Doesburg als vertegenwoordiger van de kunstenaarsgroep La Section d'Or was aangezocht voor Nederland om tentoonstellingen te organiseren. In hetzelfde artikel werd medegedeeld, dat voor de maand mei de kunstzalen van de firma Giroux te Brussel voor deze tentoonstelling beschikbaar werden gesteld. De tentoonstelling zou daar echter niet plaats vinden.

Na de tentoonstellingen in Nederland werd de reeks, denkelijk in november 1920, voortgezet in Brussel. Hier zorgde André de Ridder van het tijdschrift Sélection voor de organisatie. In de krant Het Vaderland van vrijdag 24 december 1920 gaf een correspondent zijn bezoek weer aan de kunsthandel Sélection op 14 december 1920. Onder de kop FRANSCHE CUBISTEN EN NEO-CUBISTEND TE BRUSSEL besprak hij werken van Tour Donas (volgens de correspondent een man), Hellessen, Survage, Archipenko, Férat en Theo van Doesburg. De kunsthandel Sélection was gevestigd in de Koloniënstraat te Brussel en stond onder leiding van Gustave en Léon de Smet en Paul-Gustave (Gust) van Hecke. De galerie Atelier d'Art Contemporain Sélection was op 18 september 1920 opgericht door André de Ridder (1888-1962) en Paul-Gustave van Hecke (1887-1967). Volgens Henri-Floris Jespers kwam al in de zomer van 1922 een eind aan de galerie. Onder de naam P.G. van Hecke & Cie ging de galerie tot 1927 verder in de Louizalaan 67 te Brussel. In oktober 1927 opende van Hecke de Galerie L'Époque in de Charleroisesteenweg 43 te Brussel, waar de surrealist E.L.T. Mesens (1903-1971) de bedrijfsleider was.

Zwitserland

Van 26 december 1920 t/m 25 januari 1921 was de tentoonstelling in het Palais Electoral te Gèneve onder de naam Exposition International d'Art Moderne. Hier was de organisator Archipenko.

In de krant Het Vaderland van zaterdag 20 november 1920 stond in de rubriek Kunst en Letteren onder de kop INTERNATIONALE TENTOONSTELLING GENèVE:
De tentoonstelling te Genève belooft, ook uit historisch oogpunt, van betekenis te worden. Tot de deelnemers behooren o.a. Matisse, Dérain, Picasso, Marie Laurencin, Léger, Braque, Gleizes, Modigliani, Vlaminck, Dufy, Ottman, Kissling, Larionof, Gontcharoua, Lowistha, Guérain, Paul Lignac, Maillol, Bourdille, Zadteine, Brancusier, e.a. Ook zullen verschillende groepen, als La Section D'Or, la Jeune Painture française, vertegenwoordigd zijn.

Italië

In april 1921 werd in Rome de tentoonstelling van de La Section d'Or - Paris gehouden. Ook hier was de organisator Archipenko.

Laatste wijziging: 260911