De Moderne Kunstkring 1912

De tweede tentoonstelling van de Moderne Kunstkring werd gehouden van 6 oktober t/m 7 november 1912 in het Stedelijk Museum te Amsterdam. Deze tentoonstelling was veel groter en is achteraf de belangrijkste van de vier geweest. Conrad Kickert, de voorzitter van de Moderne Kunstkring, had in Keulen in mei 1912 de tentoonstelling van de Sunderbund gezien, waar de verscheidenheid van het Europese modernisme werd getoond. In het voorwoord schreef Kickert
Deze expositie, zij is een daad van den tijdgeest. Zij is een protest tegen het conservatisme van Holland en een richtsnoer voor wat komen gaat. Zij is, in den grooten ernst van enkele dezer zoekende werkers een protest ook, tegen publiekbedriegerijen en banditisme van machteloozen en gladhandigen, tegen conservatieven en Futuristen en alles wat het wagen zou, af te wijken van den rechten weg van het eeuwig gelijke Schoon. Dat wat spottend 'cubisme' gescholden wordt is een herstel, een voortgezette traditie. Het z.g. 'cubisme' is in wezen 'conservatief'. Het zoekt en wroet en speurt naar oude wetten. Het eert de oude meesters, en conserveert met precieuse piëteit die diepere schoonheden, welke schier gansch vergeten schenen, maar plaatst hen - voortgezet - in dezen tijd! Zoo is ook, wat 'cubisme' wordt genoemd en beter 'stylisme' kon worden geheeten! Het zocht de Eenheid maar de samengesteldheid, de veelvuldigheid. de gevuldheid, de volle ornamentatie, de vele rythmen, de hoekige plastiek. Het zoekt weer te werken, maar nerveuzer, maar luchtiger nog, naar den ouden aard van het ras.

In de openingstoespraak ging Conrad Kickert vooral in op het wezen van het kubisme. Kickert had tevens ervoor gezorgd, dat er 23 schilderijen en tekeningen van Paul Gauguin te zien waren. Het waren hoofdzakelijk vroeg impressionistische werken, die bij de andere werken uit de toon vielen.

De expositie omvatte van 35 kunstenaars 248 werken, waarvan 134 van buitenlanders. In de catalogus was alleen het voorwoord in het Nederlands, maar de titels van de werken in het Frans. Ook op het titelblad werd de vereniging aangegeven met Circle de l'Art Moderne. Bovendien stond in de catalogus nog een artikel in het Frans van Henri le Fauconnier met de titel La sensibilité moderne et le tableau. Volgens sommige boeken gaf le Fauconnier hierin een theoretische onderbouwing van het kubisme, maar u zult na het lezen van de tekst denkelijk een andere mening hebben.

Le Fauconnier, MKK 1912

In de erezaal van het Stedelijk Museum te Amsterdam waren van Pablo Picasso 12 werken aanwezig, maar Henri Le Fauconnier werd met 33 werken als de belangrijkste kubist gebracht. Aangezien in de catalogus slecht de titels werden genoemd en een enkele keer een jaartal of afbeelding, is het moeilijk vast te stellen welke werken aanwezig waren.

De tentoonstelling werd door het publiek als een sensatie en een schandaalsucces beschouwd, maar ook in de pers was de reactie negatief. Uniek was het samen tentoonstellen van werken van de twee groepen kubisten, de Montparnasse- en de Montmartregroep. De tentoonstelling trok ruim 8000 bezoekers.

1912

Op bovenstaande foto zijn de volgende werken van links naar rechts zichtbaar.

kunstwerkZittende vrouw die mandoline speelt, 1911Man met pijp, 1911De Twee broers, afm.: 142 x 97 cm, 1906Mandolinespeler, 1911
titelZittende vrouw die mandoline speeltMan met pijpDe Twee BroersMandolinespeler
kunstenaarPicassoPicassoPicassoPicasso
jaar1911191119061911
nu te zien inSidney Janis Gallery, New YorkKimbell Art Museum, Fort WorthKunstmuseum, BazelKunstmuseum, Bazel

De kubisten waren aanwezig met de volgende in de catalogus genoemde werken.

kunstenaarcat.nrkunstwerktiteljaar
Alexander Archipenko78Femme au chat
79Danseuse
80Repos
81Baigneuse
Georges Braque 84Torse de femme, afm.: 91 x 61 cmTorse de femme1911
85Les Dés, afm.: 28 x 23 cmLes Dés1911
86La Roche Guyon
87Paysage (Espagne)
88Nature Morte (grande)
89Paysage
Henri Le Fauconnier32Etude de nu à contre jour1907
33L'enfant au béret rouge1908
34Bretons kind, afm.: 55 x 46 cmTête d'enfant1908
35Bretons meisje, afm.: 54,3 x 45,7 cmTête de jeune fille1908
36Bretons landschap, afm.: 73,5 x 92 cmPaysage de rochers, Ploumanach1908
37Le ravin, Ploumanach1908
38La falaise, Ploumanach1908
39Portrait de femme1909
40Portret van Pierre-Jean Jouvre, afm.: 81 x 100 cmLe poète Jouve1909
41Tête de femme1909
42Femme à l'éventail, afm.: 146 x 97 cmLa femme à l'éventail1909-1910
43Vrouw met spiegel, afm.: 100 x 74 cmLa femme au miroir1909-1910
gekocht door Conrad Kickert
44Portrait de femme1909-1910
45Rochers au bord de la mer, Ploumanach1910
46Rochers, Ploumanach1910
47Landschap van Ploumanach, afm.: 65 x 70 cmPaysage, Ploumanach1910
48Paysage, Ploumanach1910
49De plaats Ploumanach, afm.: 73 x 92 cmVillage dans les rochers, Ploumanach1910
50Portret van de dichter Paul Castiaux, afm.: 100 x 80 cmPortrait de Paul Castiaux1910
gekocht door Willem Beffie
51Paysage de l'île Brehat1910
52Paysage de l'île Brehat1910
53Etude pour l'Abondance1910
54Dessin pour l'Abondance1910
55Overvloed, afm.: 191 x 123 cmL'Abondance1911
56Boom, afm.: 55 x 45,2 cmPaysage1911
(eigendom: Conrad Kickert)
57Paysage1911
(eigendom: Marie Tak van Poortvliet)
58Village au bord d'un lac1911
gekocht door Conrad Kickert
59Village dans la montagne1911
gekocht door Willem Beffie
60Dessin pour le chasseur1911
61De Jager, afm.: 203 x 166,5 cmLe chasseur1911-1912
62Paysage1912
63Paysage1912
(eigendom: Museum Hagen)
64Paysage1912
Albert Gleizes112Nature Morte1911
113Baigneuse, afm.: 61 x 38 cmBaigneuse1912
114Paysage1912
115Les Arbres1912
Auguste Herbin119Nature Morte
120Nature Morte
121Nature Morte
122Nature Morte
Fernand Léger 129Naakten in het bosNus dans un paysage
130Essai pour trois portraits
131Nature Morte
132Paysage
133Nature Morte
134Esquisse pour un tableau
135 t/m 142Dessin
Jean Metzinger 152Tête de jeune fille1912
153Vrouw met waaier, afm.: 90,5 x 64 cmL'éventail vert1912
154Tête de femme1910
155Paysage
Piet Mondriaan 156Nature Morte
157Arbres
158Pommier à fleurs
159Bloeiende bomen, afmetingen: 95 x 80 cmArbres en fleurs
160Marine (esquisse)
161Sur les dunes (esquisse)
162Arbres (esquisse)
163Hyacintes (dessin)
Pablo Picasso 164Mère et enfant1901
165Torse de femme1908
166Paysage1909
167Tête de femme1910
168Zittende vrouw die mandoline speelt, afm.: 38 x 24 cm, 1911La femme à la mandoline1911
169Verre et Tasse, afm.: 27 x 35 cm, herfst 1910?Verre et Tasse1911
170Tête de jeune fille1911
171Verre et pipe1912
172Man met pijp, afm.: 90,7 x 71 cm, 1911L'homme à la pipe1912
173De Twee broers, 1906Garçons nus1905
174Tête de femme1907
175Mandolinespeler, 1911Joueur à la mandoline1912
Louis Schelfhout191Les oliviers
192La Provence, afm.: 198 x 148 cmLa Province (Denkelijk een drukfout)
193Les Angles, afm.: 101 x 83 cmLes Angles
194Bomen, afm.: 197 x 158 cmLes arbres
195Portrait de Toorop
196Paysage de Rivage
197Les fermes
198Tête de femme (dessin)
199Etude
200Portrait de Toorop (dessin)
201La Provence (pointe sèche)
202Les Angles 1 [gravure], afm.: 37,5 x 31 cmLes Angles (pointe sèche)
203Tête de femme (pointe sèche)
204Le lac (pointe sèche)
204aDessin

Behalve de bovengenoemde kunstenaars waren ook aanwezig: Benduin met 2 werken, Bresdin met 8, Petrus Alma met 16, André Derain met 7, Kees van Dongen met 1, Jan van Eben met 1, Otto Freundlich met 1, Leo Gestel met 12, Samuel Jessurun de Mesquita met 3, Conrad Kickert met 1, Marie Laurencin met 2, Rudolf Lévy met 2, Herman Lismann met 18, Adya van Rees-Dutilh met 2, Jan Sluijters met 12, Jan Toorop met 16 en de Vlaminck met 3. De Nederlandse schilders waren goed vertegenwoordigd.

In het tijdschrift De Kunst van 16 november 1912 stond een overzicht van de verkopen tijdens deze tentoonstelling. Van le Fauconnier werden negen werken verkocht.


Terug naar algemene webpagina Moderne Kunstkring
Terug naar overzicht:
Laatste wijziging: 231011