Académie Matisse

Académie Matisse, 1909

De Académie Matisse werd volgens Max Weber na vele vergaderingen in Café du Dome tussen Kerst en Nieuwjaar op 1 januari 1908 'opgericht' in het Couvent des Oiseaux, Rue de Sèvres 86. De leerlingen betaalden geen lesgeld, maar met elkaar de huur en de verwarming van het atelier en de kosten van een model. Op nevenstaande foto zien we Matisse te midden van een leerlingengroep. De academie sloot in de zomer van 1911 de deuren o.a. door de groei van de academie waardoor Matisse niet voldoende aandacht aan elke leerling kon schenken en Matisses verhuizing naar Issy-les-Moulineaux, een voorstad van Parijs. In die drie jaar waren ongeveer 120 leerlingen langs gekomen.

Max Weber, Apollo, 1908

Onder de naam van Matisse werd door de Amerikaan Max Weber, de Amerikaanse Sarah Stein en de Duitse schilder Hans Purrmann (1880-1966) de academie opgericht. In 1907 had Max Weber tijdens zijn lessen aan de Académie Colarossi Hans Purrmann ontmoet. Beiden waren niet tevreden en daar Purrmann bevriend was met Matisse vatten zij het plan op om een eigen academie op te zetten, waar Matisse het commentaar op het werk zou geven. Gevleid door het idee zou Matisse genoegen nemen met de eer en geen vergoeding krijgen voor zijn kritische bezoek op elke donderdagochtend. Nadat tien leerlingen verzameld waren, waaronder Patrick Henry Bruce, Oskar Moll (1875-1947) en zijn vrouw Margarete (1884-1977, roepnaam Greta), mejuffrouw van Knierim uit Hamburg, mejuffrouw Devard uit Nederland, de Zweed Carl Palme en een levensgroot Griekse Apollo afgietsel uit de vijfde eeuw was gekocht, startte de academie. Volgens Matisse was het natekenen en schilderen van het beeld een goede vervanging van een levend model, als daar geen geld voor beschikbaar was. Max Weber schilderde, zoals te zien is in nevenstaande afbeelding, in 1908 het beeld onder de naam The Apollo in the Matisse Academy.

Duitse leerlingen Académie Matisse, 1908

De grootste groep leerlingen kwam uit Scandinavië, waarbij Noorwegen en Zweden de toon aangaven. De tweede groep was afkomstig uit de Verenigde Staten. Bekende leerlingen waren naast de hierboven genoemde Patrick Henry Bruce en Max Weber de schilders Arthur B. Carles (1882-1952), Alfred Maurer (1868-1932) en Russell Morgan (1886-1953). Ook waren er studenten uit Oost-Europa, b.v. Adolphe Féder (1887-1943), die in Odessa was geboren en in Berlijn had gestudeerd. Onder de Duitse leerlingen was Purrmanns vriend Rudolf Levy. Rudolf Lévy nam deel aan de eerste tentoonstelling van de Moderne Kunstkring in het Stedelijk Museum te Amsterdam in 1911. Zijn werk werd gerekend tot de Montparnasse-kubisten. De kunstverzamelaarster Marie Tak van Poortvliet kocht van hem het werk Fleurs. Op nevenstaande foto, genomen in 1908, staan de Duitser Walter Rosam, de Zweed Isaac Grünewald, de Zweed Carl Palme, de Duitser Rudolf Levy, de Duitser Hans Purrmann, Nölken, Straube en een onbekende man. Rechts zit denkelijk Matisse. Van de 83 studenten waren slechts 3 met de Franse nationaliteit.

Arvid Fougstedt: Académie Matisse, 1909-1910

De Zweedse academieleerling Arvid Fougstedt (1888-1949) maakte nevenstaande tekening van Académie Matisse, waarbij Matisse staand voor de ezel commentaar geeft aan Sigrid Hjerten (1885-1948) op haar tekening naar model. Met palet achter Hjerten staat de Zweed Isaac Grunewald (1889-1946), waarmee Hjerten in 1911 zou trouwen. In 1937 scheidde het echtpaar. Het model is Lucy Vidil (1891-1977), die op 21 december 1915 zou trouwen met de Noor Per Krohg (1889-1965). Zij zou eind twintiger jaren Krogh verlaten voor de Bulgaarse schilder Jules Pascin (1885-1930), die haar ontmoet had op de Académie Matisse. Volgens de schrijfster Elaine P. Snyderman in haar boek Pascin and the Demons of Chance (ISBN: 0-931761-31-X) zou Lucy, die als naaister werkte bij het Parijse modehuis Lanvin, op een Seinekade aangesproken zijn door Albert Marquet (1875-1947), een vriend van Matisse, en gevraagd zijn als model voor de academie. Ook Per Krohg staat op de tekening, n.l. als tweede van rechts.

In 2001 werd van 17 oktober t/m 17 november in New York in The New York Studio School de tentoonstelling ACADÉMIE MATISSE; Henri Matisse and his Nordic & American pupils gehouden. Werken van Matisse en enkele van zijn leerlingen waren hierop te zien.

Van 12 mei t/m 26 augustus 2007 werd in het Kristinehamns konstmuseum de tentoonstelling Paris tur och retur – svenska och norska Matisseelever gehouden waar rond de 60 schilderijen van Zweedse en Noorse schilders te zien waren. Van de volgende schilders, die de Académie Matisse hadden bezocht, waren werken aanwezig.

uit Zweden:uit Noorwegen:
  • Maj Bring (1880-1971)
  • Nils Dardel (1888-1943)
  • Leander Engström (1886-1927)
  • Arvid Fougstedt (1888-1949)
  • Sigrid Hjertén (1885-1948)
  • Einar Jolin (1890-1976)
  • Carl Palme (1879-1960)
  • Gösta Sandels (1887-1919)
  • Per Deberitz 91880-1945)
  • Jean Heiberg (1884-1976)
  • Ludvig Karsten (1876-1926)
  • Per Krogh (1889-1965)
  • Alf Lundeby (1870-1961)
  • Axel Revold (1887-1926)
  • Henrik Sorensen (1882-1962)

Laatste wijziging: 080810