Wanda Khodossievitch - Nadia Grabowska - Nadia Léger (1904-1982)

De Russische Wanda Petrovna Khodossievitch (ook geschreven Khodasievitch, Khodasevich, Chodasiewitch en Chodasiewicz) werd in 1904 geboren in de Witrussische plaats Ossetishchi in de regio Vitebsk en ging in 1919 naar Smolensk om les te krijgen van Strzeminski en Malevich. In 1922 verhuisde zij naar Warschau waar zij de kunstacademie bezocht. In 1923 trouwde zij met de Poolse schilder Stanislas Grabowski (1901-1957), waarmee zij in 1924 naar Parijs kwam. Samen gingen zij in Parijs lessen volgen aan de Académie Moderne. Wanda volgde in ieder geval lessen bij Fernand Léger, die vooral leerlingen uit Oost-Europa had. Met het z.g. 'atelier Léger' nam zij deel aan diverse exposities van de leerlingen, o.a. van 30 juni t/m 13 juli 1926 in Galerie d'Art Contemporain en van 9 t/m 19 maart 1927 in Galerie Aubier. Andere deelnemers aan beide exposities waren Otto Carlsund, Marcelle Cahn, Fransicka Clausen, Florence Henri en de Noorse Ragnhild Kaarbo (1888-1949).

Daarnaast hadden Grabowski en Grabowska nog samen een expositie in Galerie d'Art Contemporain in 1926. Amédée Ozenfant, die ook les gaf op de Académie Moderne schreef het voorwoord voor deze expositie. In 1927 was in dezelfde galerie een nieuwe expositie, waar ook Alice Halicka, de vrouw van Louis Marcoussis, aan deelnam.

De schilderijen van Nadia Khodossievitch, die hiernaast worden weergegeven laten alle vormen van figuratief tot abstract zien. Van links naar rechts: Accordéoniste uit 1925-1930, Nu, composition I uit 1926 en Composition planimétric. Bovenaan de webpagina staat Zelfportret uit 1936.

Kort na de geboorte van een dochter gingen Garbowska en Wanda in 1927 uitelkaar. Wanda, die in Frankrijk Nadia werd genoemd, was mededirectielid en betaalde mee aan het Frans-Pools tijdschrift L'Art Contemporain. In 1930 werd zij lid van de kunstenaarsvereniging Cercle et Carré. In 1932 werd Nadia de assistent van Fernand Léger, die gestopt was bij de Académie Moderne, maar startte met een eigen academie, genaamd Académie de l'Art Contemporain. Tussen 1939 en 1946 was de academie gesloten in verband met de vertrek van Léger naar de Verenigde Staten en de Tweede Wereldoorlog. Enkele maanden voordat Léger uit Amerika terugkeerde, heropende Nadia de academie.

In 1952 trouwde Nadia met Léger, wiens vrouw in 1950 gestorven was, en gingen zij wonen in het huis Le Gros Tilleul te Gif-sur-Yvette. Na de dood van Léger in 1955 zette zij zich in voor het realiseren van een museum ter nagedachtenis van Léger in de Zuid-Franse plaats Biot, waar Léger van 1949 tot 1952 woonde. Op 24 februari 1957 werd de eerste steen gelegd voor het door André Svetchine ontworpen Musée Fernand Léger. De opening was in 1960 en in 1967 werd het een nationaal museum. Nadia Léger overleed in 1982.