Amadeo de Souza Cardoso

Amadeo de Souza Cardoso werd op 14 november 1887 geboren te Manhufe, een plaats in Noord Portugal. Na zijn schoolopleiding in Amarante startte hij in 1905 met een studie architectuur aan de Escola de Belas Artes te Lissabon, maar vestigde zich in 1906 in de Parijse wijk Montparnasse, waar hij voor architect studeerde. Hij gaf zijn studie eraan en ging in 1908 lessen volgen van de Spaanse schilder Anglada Camarasa aan de Académie Vitti. In 1910 verbleef Amedeo enkele maanden in Brussel. Amedeo's atelier in de Cité Falguière werd een verzamelpunt voor de Portugese kunstenaars. Vanaf 1910 ging hij om met Amedeo Modigliani. Samen exposeerden zij in de Souza's atelier in 1911. Via Mogliniani maakte Amedeo de Souza Cardoso kennis met Pablo Picasso, Georges Braque, Juan Gris, Max Jacob, Sonia en Robert Delaunay, Alexander Archipenko, Constantin Brancusi, Otto Freundlich, Diego Rivera en vele anderen. De Souza kwam via de vrienschappen onder invloed van het kubisme, maar hield zijn werk een kleurrijke met lijnen versterkte vereenvoudiging van de vorm in een decoratieve stijl. Zelf ontkende hij elke verwantschap met het kubisme en futurisme.

Amadeo de Souza Cardoso nam deel aan de Salon des Indépendants van 1911 en 1912 en aan de Salon d'Automne van 1912. In 1913 hingen acht werken van Amadeo de Souza Cardoso op uitnodiging van Walter Pach op de Armory Show in de Verenigde Staten. Zeven werken werden verkocht o.a. aan Arthur Jerome Eddy en Robert W. Chanler. Eddy kocht het verder op deze bladzijde afgebeelde schilderij Kasteel voor $ 81. De Souza ontving op 2 mei 1913 een cheque van 1.550 Francs voor vijf verkochte schilderijen. Vier waren er verkocht in New York en één in Chicago. Voor Kasteel ontving hij 300 Francs. De Association ontving 10% commissie en er moest 15% invoerbelasting worden afgerekend. Het hieronderstaande schilderij Voor het Stierengevecht met op de nevenstaande lijst uit de catalogus Avant la Corrida stond afgebeeld op een foto genomen in Chicago, de tweede stad waar de Armory Show plaats vond. Op 10 juni 1913 ontving de Souza een cheque van 850 Francs voor twee schilderijen, waarvan 800 Francs voor dit schilderij. Op de Erster Deutscher Herbstsalon te Berlijn waren drie werken van de Souza te zien.

Bij het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in augustus 1914 was Amedeo de Souza Cardoso op familiebezoek in Portugal, waardoor hij in Portugal moest blijven. Hij vestigde zich in Manhufe en trouwde met Lucia Pecetto, die hij in 1908 in Parijs had ontmoet. In 1915/1916 ontmoette hij weer de familie Delaunay, die lange tijd verbleven in Vila do Conde. In 1916 had Amedeo de Souza zijn eerste solo-expositie in Portugal, n.l. in de Jardim Passos Muanuel te Porto en bij de Lisbon Naval Association te Lissabon. Op de voorpagina van de krant O Dia van 4 december 1916 vroeg een criticus zich af wat het moest voorstellen: impressionistisch, kubistisch, futuristisch of abstract? In zijn latere werken liet hij ook collages, letters, nummers en trompe-l'oeil zien. Getroffen door de Spaanse griep overleed Amedeo de Souza Cardosa op 25 oktober 1918 in Espinho.

Werken met enige kubistische invloed

Tentoonstelling

Amedeo de Souza Cardosa was een van de weinige Portugese kunstenaars, die aansluiting had bij de avant-garde van Europa aan het begin van de twintigste eeuw. Van 11 september t/m 28 november 1999 werd in The Corcoran Gallery of Art de tentoonstelling At the Edge: A Portuguese Futurist - Amadeo de Souza Cardoso gehouden te Washington. Te zien waren 34 schilderijen en 19 werken op papier. Van 20 januari t/m 17 maart 2000 was deze tentoonstelling ook te zien in The Arts Club te Chicago en van 15 juni t/m 16 september 2000 in de Axa gallery te New York. De tentoonstelling bevatte 31 schilderijen en 19 werken op papier. De tentoonstelling werd georganiseerd in samenwerking met het Portugese Ministerie van Cultuur en de Ambassade van Portugal in Washington.

Bronnen en verdere informatie

Een lijst van de deelnemers en de tentoongestelde werken zijn te vinden op de website van Smithsonian Archives of American Art in Series 1: Armory Show Records: Retrospective Materials. Exhibition Catalog, circa 1963. (Box 2, Folder 7) van Walt Kuhn, Kuhn Family Papers, And Armory Show Records.

_{Laatste wijziging: 040313}