Roger Dutilleul (1873-1956)

Roger Dutilleul

Roger Dutilleul was één van de eerste verzamelaars van kubistische werken van Pablo Picasso en Georges Braque. Via de kunsthandelaren Ambroise Vollard, Daniel-Henry Kahnweiler en later Léonce Rosenberg kocht hij diverse schilderijen. Vanaf 1905 kocht hij allereerst fauvistische werken, die hij eind 1908 voor een deel weer verkocht om kubistische werken van Picasso en Braque te kopen. Hij kocht b.v in 1908 bij Kahnweiler het schilderij huizen en boom, dat Braque in de zomer had geschilderd in l'Estaque en dat geweigerd was op de Salon d'automne. Opvallend is dat hij geen werken van Juan Gris kocht, maar wel na 1919 werken van Fernand Léger. Behalve kubistische werken kocht Dutilleul ook werken van Lanskoy, O'Brady, Vivin, Bauchant, Amedeo Modigliani, Buffet e.a.

Modigliani, 1919

Vanaf 1918 ging Dutilleul ook werken van Modigliani verzamelen. Uiteindelijk kocht hij 34 schilderijen en 21 tekeningen van hem voor zijn collectie. Sommige verkocht hij weer om een ander werk van Modigliani te kopen of om kubistische werken te kopen. In 1919 schilderde Modigliani het nevenstaande portret van Roger Dutilleul voor 500 FF. Bij een verkoop via Christie's bleef de prijs op $ 4,6 miljoen staan en werd het schilderij teruggetrokken. In de schenking van Jean Masurel aan het Musée d'art moderne waren 6 schilderijen en 6 tekeningen van Modigliani.


Jean Masurel (1908-1991)

Masurel met vrouw en Picasso

Daar Dutilleul vrijgezel was en geen kinderen had erfde zijn neef Jean Masurel (1908-1991), die vanaf 1924 in navolging van zijn oom ook kunst verzamelde, na Dutilleuls dood in 1956 het bezit. Jean Masurel bezat geld doordat hij medeeigenaar was van een textielfabriek in Tourcoing. In 1979 werden door Roger en Geneviève Masurel 119 werken geschonken aan de Communauté Urbaine de Lille. De gemeente bouwde voor de schenking het Musée d'art moderne de Villeneuve-d'Ascq. Villeneuve-d'Aseq werd in 1970 gevormd door de samensmelting van de Lilles voorsteden Annapes, Ascq en Flers. De werken waren van André Bauchant, Francisco Bores, Georges Braque, Bernard Buffet, Youla Chapoval, Serge Charchoune, André Derain, Eugène Dodeigne, Henri Epstein, Roger de la Fresnaye, Georges Hillaireau, Wassily Kandinsky, Eugène-Nestor de Kermadec, Paul Klee, André Lanskoy, Henri Laurens, Eugène Leroy, André Masson, Joan Miró, Amedeo Modigliani, Gertrude O'Brady, Jules Pascin, Pablo Picasso, Jean Pougny, Serge Rezvani, Suzanne Roger, Georges Rouault, Jean Roulland, Nicolas de Staël, Léopold Survage, Joaquim Torres-Garcia, Maurice Utrillo, Kees van Dongen, Arthur Van Hecke, Victor Vasarely, Louis Vivin. Bij de opening van het museum op 13 november 1983 werd Jean Masurel door de Minister van Cultuur, Jack Lang, als dank benoemd tot Commandeur des Arts et des Lettres. In december 1983 verscheen een speciale nummer van Galerie des Arts gewijd aan La Collection Dutilleul. Jean Masurel overleed in 1991 en zijn vrouw Geneviève in juli 2003.

Over de verzameling is in 1977 door Francis Berthier het proefschrift La Collection Roger Duttilleul geschreven. Zij studeerde aan de Sorbonne te Parijs.