Ilia Zdanevitch (1894-1975).

Iliazd, 1912 Iliazd, 1960

Ilia Mikhailovich Zdanevitch (ook Ilya Zdanevich en Zdanewick) werd op 21 april 1894 geboren te Tiflis (Tbilisi), Georgië. In 1911 vertrok hij voor studie naar St. Petersburg en kwam hij in contact met het futuristisch manifest en het futurisme. Zijn broer Kirill (1892-1969) was een futuristische schilder. In 1913, toen hij in Moskou woonde, publiceerde hij onder de naam Eli Eganbury (ook geschreven: Eganbiuri) zijn eerste boek, een studie en catalogus van het werk van Natalja Goncharova en Makhail Larionov. Op de sluitingsdag van Gontscharowa's expositie, 5 november 1913, gaf Ilia een voordracht en hij deed dat ook op 17 maart 1914 tijdens de expositie van Gontscharowa's werken in St. Petersburg. Met Larionov publiceerde Ilia in januari 1914 het Da-Manifesto, een voorloper van het latere DADA. In hetzelfde jaar schreef Ilia een fictieve biografie van Goncharova, N.S. Goncharova i vsechestvo, die hij voordroeg op 31 maart 1914 te St. Petersburg ter gelegenheid van haar solo-expositie.

In 1917 keerde Ilia terug naar Tiflis waar hij een uitgeverij, genaamd 41º, begon. In 1919 nam hij het pseudoniem Iliazd aan en na een jaar in Constantinopel (=Istanboel tot 1930) doorgebracht te hebben kwam hij in oktober 1921 in Parijs, waar zijn broer Kyrill al in 1919 zich had gevestigd. Daar ontmoette hij Pablo Picasso, Robert en Sonia Delaunay en de dadaïsten. Hij gaf o.a. lezingen over de Russische literatuur. Ilia gebruikte ook het pseudoniem Varsanofii Parkin.

Boulogne, 1921

Gezien de nevenstaande foto uit 1921 ging Ilia om met o.a. de familie Kahnweiler, Gris en Léger, daar hij een bezoeker was van de z.g. Dimanches de Boulogne. Op zondag kwamen vrienden van de kunsthandelaar Daniel-Henry Kahnweiler naar zijn woning. Op nevenstaande foto zien we vlnr zittend: Lucie Kahnweiler, Juan Gris, Ilia, Josette Gris, Fernand Léger, Daniel-Henry Kahnweiler, Jeanne Léger, Vicente Huidobro, Louise Leiris.

In Parijs werd Iliazd secretaris van de Union des Artistes Russes, waarvan de schilder Wildhopff de voorzitter was. De vereniging organiseerde tentoonstellingen, maar ook soirées om de ondersteuningskas te vullen in zaal Bullier op de Avenue de l'Observatoire 31 in Parijs. Op 23 februari 1923 organiseerde de vereniging een Bal 'Transmental' ter ere van de ontwerpers van een speciale vorm van poëzie zaoum, Iliazd, Alexeï Kroutchonykh en Igor Terentiev.

Iliazd en Picasso, 1969?

In mei 1923 organiseerde Iliazd in het Théâtre Licorne te Parijs een Soirée, waarin Lizia Codreano danste in een kostuum ontworpen door Sonia Delaunay. Op 6 juli 1923 organiseerde hij voor Tristan Tzara La Soirée du Coeur à Barbe in het theater Michel. In de veertiger jaren publiseerde hij diverse boeken met illustraties van Picasso. Tussen 1954 en 1958 werkte hij voor Marcel Duchamp aan het draagbare museum. Op 6 januari 1969 bracht Iliazd samen met zijn vrouw een bezoek aan Picasso in Notre-Dame-de-Vie. Zij waren in het gezelschap van de schrijver Josep Palau i Fabre. Iliazd overleed op 25 december 1975 te Parijs.

Laatste wijziging: 210811