Jan Sluijters (1881-1957).

Johannes Carolus Bernardus Sluijters werd op 17 december 1881 geboren te 's-Hertogenbosch. Zijn vader is hout- en zinkgraveur. In 1895 verhuisde het gezin, ouders en vier kinderen, naar Amsterdam waar Jan de drie-jarige HBS volgde. Op de 'Rijksnormaalschool voor Teekenonderwijs' van 1898 tot 1901 ontmoette Jan zijn medeleerling Leo Gestel en behaalde Jan het diploma MO-tekenen. In het schooljaar 1901-1902 was Jan leerling van de Rijksacademie van Beeldende Kunsten.

De schilder Jan Sluijters maakte in het voorjaar van 1904 samen met de schilder Leo Gestel (1881-1941) een reis naar Parijs. In Antwerpen, Brussel, Brugge en Gent maakten zij kennis met de Vlaamse Primitieven en in Parijs met het Louvre. In oktober 1904 won Jan de Prix de Rome en kreeg daardoor het uitzicht op vier jaar lang een jaargeld van 1200 guldens.

Samen met Bertha Langerhorst (1882-1955), waarmee hij op 29 december 1904 trouwde, maakte hij via Brussel en Parijs een studiereis naar Italië, waar hij van februari tot juni in Rome werkte. Hij bezocht ook andere plaatsen. Half september was Jan Sluijters terug in Nederland en bezocht hij in het Stedelijk Museum een grote tentoonstelling van Vincent van Gogh, die een grote indruk maakte op Sluijters. In januari 1906 ging Sluijters voor een studiereis naar Spanje. Via Parijs, waar hij op de Salon des Indépendants kennis maakte met de moderne Franse kunst, keerde hij voor een korte tijd terug naar Amsterdam. In mei vertrok hij opnieuw naar Parijs, waar hij tot oktober verbleef en hij onder invloed van het fauvisme schilderde (zie het nevenstaande schilderij Spaanse danseres). Vooral het werk van Kees van Dongen had indruk gemaakt. Eind 1906 besloot de jury van de Prix de Rome het jaargeld niet meer toe te kennen. De pers haakte daarop in en Jan Sluijters kreeg een grote bekendheid. Ook het weigeren van een in Parijs gemaakt schilderij op de tentoonstelling van de vereniging Sint Lucas in het Stedelijk Museum door de Amsterdamse stadbestuurders in 1907 deed zijn naam goed. Op 14 april 1908 werd zijn dochter Louise Lize, roepnaam Loes, geboren.

De in Parijs geschilderde werken maakten door het moderne kleurgebruik grote indruk op Mondriaan en Gestel. Samen met Piet Mondriaan en Cees Spoor (1867-1928) organiseerde Sluijters in januari 1909 een tentoonstelling in het Stedelijk Museum te Amsterdam. In april 1909 ging Jan samenwonen met Greet van Cooten. In hetzelfde jaar werd door Jan Toorop (1858-1928), Conrad Kickert, Spoor, Mondriaan en Sluijters de Moderne Kunstkring opgericht. In het voorjaar van 1911 maakte Sluijters samen met Greet en het echtpaar Gestel een studiereis naar Parijs. Beide schilders bezochten denkelijk door bemiddeling van Conrad Kickert de galeries van Clovis Sagot, Daniel-Henry Kahnweiler en Wilhelm Uhde. Hier zagen ze recent kubistisch werk van Pablo Picasso en Georges Braque.

In 1911 verhuisde Sluijters van Laren naar Amsterdam en werden zijn werken expressiever door krachtige lijnen en een a-realistische kleurgebruik. Vanaf 2 april 1912 exposeerde Sluijters in de Kunstzaal Meylinck, gevestigd op de Coolsingel te Rotterdam. De invloed van het expressief kubisme van Henri le Fauconnier kwam tot uiting in het schilderij Portret van Willem Beffie uit 1912.

Het kubisme, futurisme en het Duitse expressionisme werd door Sluijters op een eigen wijze verwerkt. Dit was vanaf 12 april 1913 te zien op een expositie van 44 schilderijen en 25 tekeningen bij de kunsthandel Schüller & Eisenloeffel te Den Haag. In 1916 nam Sluijters met vier werken deel aan de zomertentoonstelling te Domburg. Sluijters won daarna vele prijzen en schilderde ook vele portretten. Na de Eerste Wereldoorlog was er een toenemend realisme bij Sluijters.

Werken van Sluijters hingen op de tentoonstelling L'Exposition Internationale des Arts Décoratifs et Industriels Modernes in 1925 te Parijs. De tentoonstelling was een onderdeel van de grote internationale tentoonstelling Arts Décoratifs. Ook op de van 10 april t/m 31 mei 1926 gehouden tentoonstelling Exposition Hollandaise in het Musée Jeu de Paume waren werken van Sluijters aanwezig.

In 1927 (84 schilderijen), 1931, 1941 en 1951 had hij overzichtstentoonstellingen in het Stedelijk Museum te Amsterdam. Op 8 mei 1957 overleed Jan Sluijters aan longkanker in Amsterdam. Hij werd opgebaard in het Stedelijk Museum en vandaar uit begraven. Hij schilderde denkelijk 3000 schilderijen, illustreerde o.a. vele kinderboeken (ongeveer 300), maar ontwierp ook postzegels, n.l. de kinderzegels van 1928, en spotprenten. In 1957 eerde de P.T.T. Sluijters met de uitgave van de nevenstaande postzegel in de serie kinderpostzegels met zijn tekening van zijn in 1924 geboren dochter Liesje.

Kubistisch getint werk.

Verdere informatie

• Dominique Colen e.a., Jan Sluijters: schilder met verve, Zwolle 1999, ISBN: 90-400-9284-2.
• Mieke van der Wal, Jan Sluijters Vrouwen, Zwolle 2002, ISBN: 90-400-8725-3.

_{Laatste wijziging: 290811}