Natan Altman (1889-1970).

Natan Issaievitch (ook geschreven Nathan Isaevich en Issajewitsch) Altman werd op 10 (=22 westerse kalender) december 1889 geboren in Vinnitsa (Oekraïne). Van 1903 tot mei 1907 studeerde hij aan de kunstacademie van Odessa, waar hij in het eerste jaar Wladimir Baranoff-Rossiné als medeleerling had. Natan kreeg op 11 januari 1908 zijn getuigschrift. Zijn vader overleed in 1894 en zijn moeder vluchtte na de progroms in oktober 1905 naar Amerika. Natan bleef achter bij zijn grootmoeder. Toen zij aan cholera overleed, vertrok Altman in december 1910 via Wenen en München naar Parijs.

In Parijs kwam hij Baranoff, die sinds 1910 in Parijs was, weer tegen en kreeg vam hem onderdak. Spoedig vond Altman onderdak in het ateliergebouw La Ruch, waar hij o.a. de Russen Marc Chagall, Alexander Archipenko, Jacques Lipchitz, David Sterenberg en Chaïm Soutine ontmoette. Altman maakte in 1911 het nevenstaande schilderij van het ateliergebouw, dat bestond uit het meer bekende ronde gebouw en gebouwen erom heen. Ook op nevenstaande foto uit 1910 zien we deze bijgebouwen. Altman bezocht de Salon des Indépendants van 1911 met de kubistische werken en de in 1910 opgerichte Académie Russe, die later overging in de Académie M. Vassilieff. Onder invloed van Pablo Picasso en Georges Braque ging Altman op een kubistische manier schilderen. Zijn verblijf in Parijs, dat tien maanden duurde, speelde een belangrijke rol in zijn ontwikkeling. In verband met een militaire herhalingsoproep keerde Altman naar Vinnitsa terug met achterlating van al zijn spullen, daar hij van plan was spoedig naar Parijs terug te keren.

Om zich in St. Petersburg te kunnen vestigen behaalde Altman een schildersdiploma in Vinnitsa en eind 1912 vestigde Altman zich in Sint Petersburg, waar een groep kunstenaars een eigen visie van het Franse kubisme liet zien. Altmans werken zou ook deze invloed laten zien. Om in zijn onderhoud te voorzien ging Altman werken in een glas-in-lood werkplaats. In 1913 exposeerde Altman op de tentoonstelling Kunstwereld en van de Soyuz Molodezhi (=Jeugdvereniging). In 1913 ging Altman meewerken aan het tijdschrift Satirikon met vooral karikaturen van schijvers en kunstenaars. Hij vestigde zijn naam met het hieronder getoonde schilderij Portret van Anna Akhmatova (ook geschreven: Achmatowas). Altman had de dichteres Akhmatova (1889-1966) voor het eerst in 1911 in Parijs ontmoet. Het schilderij was in 1915 te zien op de tentoonstelling van de Soyuz Molodezhi. Ook zijn beeldhouwwerken, tekeningen en decorontwerpen waren een succes. In 1915-1916 gaf Altman les in de studio van M.D. Bernstein te Petrograd.

Na de Russische Oktoberrevolutie in 1917 vroeg David Sterenberg namens Anatoni Lunatscharski aan Altman om het kunstleven in Rusland mee te reorganiseren. Altman werkte spoedig van uit het Winterpaleis voor het 'volk'. Hij ontwierp propagandamateriaal, postzegels, een versiering voor de eerste herdenking van de revolutie op 7 november 1918 en een serie portrettekeningen van Vladimir Lenin. Bovendien maakte Altman in 1920 het nevenstaande borstbeeld van Lenin, dat jarenlang in Lenins werkkamer stond en waarvoor Altman ongeveer 250 uur in Lenins werkkamer in het Kremlin verbleef. Nu staat het beeld in het Tretjakov museum te Moskou.

Van 1918 tot 1921 werkte Altman aan de SVOMAS in Petrograd en was hij lid van IZO, de kunstafdeling van van NARKOMPROS. In 1919 was Altman één van de oprichters van de kunstenaarsvereniging KOMFUT, maar verhuisde in 1921 naar Moskou, waar hij deelnam aan de activiteiten van de INKhUk. In deze periode maakte Altman hoofdzakelijk tekeningen, o.a. van schrijvers, en boekillustraties. In de herfst van 1922 ging Altman met Sterenberg, die benoemd was tot commissaris van de eerste sovjettentoonstelling in het buitenland, naar Berlijn om de Erste russische Kunstausstellung in Galerie van Diemen in te richten. Altman bleef ongeveer een jaar in Berlijn en bracht in april 1923 een bezoek aan Amsterdam. Hij en Sterenberg waren bij de opening van de De Eerste Russische Kunststelling in het Stedelijk Museum, die gehouden werd van 29 april t/m 28 mei 1923.

Door zijn werk voor het toneel kwam Altman in april 1928 met het Staatse Joodse Theatergezelschap naar Parijs en hij bleef achter in Parijs, toen het theatergezelschap in december 1928 terugkeerde naar Rusland. Vanuit Parijs bleef hij exposities voor Russische kunstenaars organiseren in Moskou, Leningrad, New York en West-Europa. Daar ging hij weer schilderen en werkte hij mee aan de theateruitvoering Panzerzug 14-69 van Wsewolod Iwanow. Na terugkeer in Rusland in 1935, eerst enige tijd in Moskou en vanaf 1936 in Leningrad, ondervond hij de afkeuring van de Communistische partij. Zijn werken waren in strijd met de ideologie. Hierdoor ging Altman hoofdzakelijk boeken illustreren en werken voor het theater. Hij ontwierp o.a. kostuums voor Shakespeares King Lear (1941), Othello (1944) en Hamlet (1954).

In 1969 had Altman een overzichtstentoonstelling in Leningrad (= Sint Petersburg vanaf 1924) onder de naam Retrospectivnaia vystavka proizvedeni. Altman overleed op 12 december 1970 te Leningrad en werd begraven naast Anna Achmatowa op het kerkhof van Siedlung Komarowo.

Werken met een kubistische invloed.

In 1933 verscheen in Parijs een monografie over Altman geschreven door Waldemar George en Ilja Ehrenburg. Na de dood van Altman verscheen in 1971 een Russisch boek over Altman geschreven door Mark Etkind, dat in 1984 in een Duitse vertaling van Manfred Denecke in Dresden uitkwam.

_{Laatste wijziging: 160811}