Salvador Dali (1904-1989).

Salvador Felipe Jacinto Dali kwam op 11 mei 1904 als tweede zoon van de notaris Don Salvador Dali y Cuso en Felipa Domenech Dali ter wereld in Figueras, een plaatsje in Catalonië. Zijn geboorte volgde precies negen maaanden en tien dagen na de dood van zijn broertje, die op bijna driejarige leeftijd overleed, en dezelfde namen had. Zijn eerste tekenonderwijs kreeg hij op tienjarige leeftijd van een vriend van zijn vader, de impressionistische schilder Ramón Pichet (1872-1925). In 1918 kreeg Dali aan de plaatselijke kunstschool van Figueras tekenonderwijs van Juan Núñez. Ook vond in 1918 zijn eerste tentoonstelling plaats in het stadstheater van Figueras.

In 1919 richtte Dali een schoolkrant op, waarvoor hij o.a. artikelen schreef over de schilders El Greco, Goya, Michelangelo en Velázquez. Ook richtte zijn aandacht zich op de impressionisten en kubisten. In 1922 ging Dali studeren aan de koninklijke kunstacademie San Fernando in Madrid, maar werd daar in 1923 voor een jaar wegens aanmerkingen op zijn professoren geschorst.

Dali maakte in dat jaar zijn nevenstaande 'Kubistisch zelfportret'. (Dit zelfportret was te zien in Nederland tijdens de tentoonstelling 'Van Picasso tot Tápies' van 27 oktober 2001 t/m 17 februari 2002 in het Gemeentemuseum van Den Haag.)

Van 14 t/m 27 november 1925 had Dali zijn eerste solo-expositie in Galerie Dalmau te Barcelona. Picasso, die zijn moeder terugbracht naar Barcelona, zag deze tentoonstelling. In oktober 1926 werd Dali voor de twee keer weggestuurd, omdat hij weigerde examen af te leggen. Tijdens zijn studietijd in Madrid bestudeerde Dali alle kunststromingen, waarbij hij o.a. het perspectief gebruik van Juan Gris en Pablo Picasso bewonderde. Ook de neoclassicistische werken van Picasso hadden een grote invloed op Dali.

In 1926 bracht Dali zijn eerste bezoek aan Parijs, waar hij o.a. Pablo Picasso (april) opnieuw ontmoette. Onder invloed van Joan Miró, die hem in 1926 in Cadaqués - de familie Dali had daar een zomerhuis - bezocht, kwam Dali tot het surrealisme. Van februari 1927 tot oktober 1927 vervulde Dali zijn militaire dienstplicht. In 1929 bracht Dali ook enige tijd door in Parijs. Samen met Luis Buñuel, die hij in Madrid had leren kennen toen zij beiden woonden in het studentenhuis Residencia de Estudiantes, maakte hij de film Un chien andalou. In juni 1929 zagen o.a. le Corbusier, Picasso en André Breton deze film in een privé-voorpremière. De surrealistische principes, die door André Breton zijn verwoord in zijn Eerste surrealistisch manifest, werden voor het eerst in de geschiedenis in een film, die in oktober 1929 in première ging, getoond. Na een kort verblijf in Spanje was Dali in november weer tijdelijk terug in Parijs in verband met zijn eerste Parijse solotentoonstelling. Vanaf 1929 schilderde Dali surrealistisch.

Tijdens Dali's verblijf in Londen brak op 17 juli 1936 De Spaanse Burgeroorlog uit. Hierdoor kon hij slechts twee keer Spanje, hoofdzakelijk vanuit Italië waar hij lange tijd verbleef, bezoeken voordat hij in 1940 voor acht jaar als balling naar de VS vertrok. Een groot succes was een retrospectief van Dali en Miró in 1941 in het Museum of Modern Art in New York. In juli 1948 keerde Dali naar Europa terug. 's Zomers werkte hij in Port Lligat (Spanje), in de herfst in Parijs en 's winters in New York. Dali ging vriendschappelijk om met Marcel Duchamp. Zij maakten o.a. een gemeenschappelijke uitstap naar Cadaqués in augustus 1958. Ook werd Marcel en Teeny Duchamp uitgenodigd voor de Homage de Salvador Dali op 12 augustus 1961 te Figueras.

Op 23 september 1974 werd in de Dali's geboorteplaats Figueras het Teatro Museo Dali geopend. Samen met de jonge Spaanse Architekt Pérez Piñero, die kort voor de opening door een ongeval om het leven kwam, verbouwde Dali het oude stedelijke theater tot een surrealistisch museum. Zowel eigen werken als werken van kunstenaars die Dali bewoonderde zijn te bekijken.

In juli 1982 kreeg Dali van de Spaanse koning Juan Carlos I de titel Markies van Púbol. In deze plaats bezat Dali een slot. Op 23 januari 1989 stierf Dali in de Galatea-toren van zijn museum in Figueras, waar hij de laatste jaren woonde. Hij werd daar ook begraven.

Tik op nevenstaande knop voor werken van Dali.