Giacomo Balla werd op 18 juli 1871 geboren te Turijn. Zijn vader was chemicus, die hield van kunst en fotografie. Balla bezocht een avondcursus in tekenen en had in 1891 zijn eerste expositie in de Promotrice di Belle Arti te Turijn. Balla is vooral bekend als leidend futurist, die in zijn werken de beweging wilde laten uitkomen.
In 1891 studeerde hij kort op de Accademia Albertina di Belle Arti en het Liceo Artistico te Turijn. In 1895 verhuisde Balla naar Rome, waar hij diverse jaren werkte als illustrator, en portretschilder. In 1897 exposeerde Balla opnieuw in de Promotrice di Belle Arti. Zijn eerste expositie in Rome vond plaats in 1899 bij Amatori e Cultori. In september 1900 ging Balla voor een bezoek van zeven maanden naar Parijs als assistent van de illustrator Serafino Macchiati. In Parijs maakte hij kennis met het impressionisme en het pointillisme. Terug in Rome exposeerde Balla in de Amatori e Cultori (1902 t/m 1904), op de Quadriennial van Turijn (1902) en de Biennale van Venetië (1903).
In 1904 trouwde Balla met Elisa Marcucci en ging hij wonen in Parioli, een voorstad van Rome. In Rome ontmoette Balla Gino Severini, Umberto Boccioni en Mario Sironi, die allen bij Balla studeerden. Balla ging actief deelnemen aan de nieuwe sociale beweging en werd beïnvloed door Pellizza da Volpedo en Tolstoy. Samen met Severini en Boccioni ontwierp Balla diverse omslagillustraties voor de linkse krant Avanti della Domenica. Balla werkte mee aan het door Giovanni Cena en zwager Marcussi ontworpen paviljoen van de wereldtentoonstelling in Rome in 1911. In de centrale hal hingen 10 werken van Balla, die het prettige leven verheerlijkten.
Via Severini en Boccioni kwam Balla in aanraking met het futurisme. Filippo Tomaso Marinetti leerde Balla in 1909 de futuristische ideeën. In hetzelfde jaar nam Balla deel aan de Salon d'Automne in Parijs. In 1910 ondertekende Balla samen met Boccioni, Carlo Carrà, Luigi Russolo en Severini het futuristisch schilders manifest.
In 1912 legde Balla in zijn schilderij Dinamismo di un cane al guinzaglio (=Hond aan de lijn) een beweging vast (zie nevenstaande afbeelding). Hij bezocht Londen en Düsseldorf en nam hij met vier schilderijen deel aan de tentoonstelling van de 'Rotterdamsche Kunstkring' in juni 1913. Ook nam Balla deel aan de expositie van futuristische schilderijen in maart 1912 bij de Sackville Gallery in Londen. Tussen 1913 en 1916 schilderde hij een serie die in de richting van abstracte schilderijen ging. Daar Balla na twintig schilderijen niet tevreden was over de mogelijkheden om in een schilderij de snelheid van een auto uit te drukken legde Balla zich toe op ruimtelijke weergave. Op 11 maart 1915 verscheen van Balla en Depero het manifest Ricostruzione futurista dell'universo (= het futurisch reconstrueren van het universum).
In 1915 probeerde Balla zijn idee over een futuristische levenswijze te vertalen naar kleding. Marinetti verwoordde het in een manifest. Met hulp van zijn dochter Luce maakte Balla kleding, die door Balla en zijn vrienden werden gedragen. Ook ontwierp Balla meubilair, dat geel en groen gekleurd was en o.a. te zien was in Casa Balla (1918-1920). Balla ontwierp de inrichting van de nachtclub Bal Tik Tak in Rome.

Voor het Russische ballet Feu d'artifice van Serge Diaghilev ontwierp Balla gekleurde toneelrekwisieten, die door licht werden beïnvloed. Het ballet werd in april 1917 in het Constanzi theater opgevoerd onder de naam Fuochi d'artificio. De muziek was van Stravinsky. In het blad Sic werd door Pierre Albert-Birot in mei 1917 veel aandacht geschonken aan het vernieuwende theaterlichtplan van Balla.
Na 1933 schilderde Balla hoofdzakelijk naturalistisch. Balla's dochter Elica gaf in haar boek Con Balla, uitgegeven in Milaan in 1984, vooral de oorlog aan als oorzaak. Balla overleed in Rome op 1 maart 1958.
Balla exposeerde op vele plaatsen, o.a. in 1915 in San Francisco, van 4 t/m 13 oktober 1918 met vijftig schilderijen in de galerie Casa d'Arte Bragagliain van Anton Giulio Bragaglia, in maart/april 1919 nam Balla deel aan de Futuristische expositie in Galleria Centrale d'Arte in het Palazzo Cova te Milaan met veertien werken, in december 1920 in Geneve op de Exposition internationale d'art moderne, in 1921 in Parijs in Galerie Reinhardt, in 1925 op de Biennale te Rome, in 1928 met 93 schilderijen bij Amatori e Cultori in Rome, in 1929 in New York op de Exhibition of Italian Art en van 27 december 1929 t/m 9 januari 1930 in Parijs in Galerie Rue la Boétie.
1987 | 6 juni - 19 juli | Scottish National Gallery of Modern Art | Edinburgh |
1987 | 26 augustus - 27 september | Riverside Studio | Londen |
1987 | 25 oktober - 6 december | Museum of Modern Art | Oxford |
| kunstwerk | titel | jaar | nu te zien in |
![]() | Speeding Automobile | 1912 | Museum of Modern Art, New York |
![]() | Hond aan een lijn Dog on a Leash | 1912 | Museum of Modern Art, Gen. A. Conger Goodyear Collectie, New York |
![]() | Merkurdurchgang vor der Sonne | 1916 |